سمینار اصول مفاهيم اوليه مكانيك شكست و كاربرد آن در روسازيهاي بتني

توضیحات

سمینار اصول مفاهيم اوليه مكانيك شكست و كاربرد آن در روسازيهاي بتني
Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
FA
MicrosoftInternetExplorer4
<w:LatentStyles DefLockedState='false' DefUnhideWhenUsed='true'
DefSemiHidden='true' DefQFormat='false' DefPriority='99'
LatentStyleCount='267'>
<w:LsdException Locked='false' Priority='0' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Normal'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='0' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='heading 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='0' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Title'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='11' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Subtitle'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='22' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Strong'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='20' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Emphasis'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='59' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Table Grid'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='1' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='No Spacing'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='60' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Shading'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='61' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light List'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='62' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Grid'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='63' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='64' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='65' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='66' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='67' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='68' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='69' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='70' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Dark List'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='71' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Shading'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='72' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful List'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='73' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Grid'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='60' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Shading Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='61' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light List Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='62' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Grid Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='63' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 1 Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='64' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 2 Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='65' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 1 Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='34' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='List Paragraph'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='29' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Quote'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='30' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Intense Quote'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='66' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 2 Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='67' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 1 Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='68' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 2 Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='69' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 3 Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='70' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Dark List Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='71' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Shading Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='72' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful List Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='73' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Grid Accent 1'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='60' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Shading Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='61' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light List Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='62' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Grid Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='63' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 1 Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='64' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 2 Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='65' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 1 Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='66' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 2 Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='67' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 1 Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='68' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 2 Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='69' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 3 Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='70' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Dark List Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='71' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Shading Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='72' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful List Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='73' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Grid Accent 2'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='60' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Shading Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='61' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light List Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='62' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Grid Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='63' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 1 Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='64' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 2 Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='65' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 1 Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='66' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 2 Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='67' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 1 Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='68' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 2 Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='69' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 3 Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='70' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Dark List Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='71' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Shading Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='72' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful List Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='73' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Grid Accent 3'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='60' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Shading Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='61' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light List Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='62' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Grid Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='63' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 1 Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='64' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 2 Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='65' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 1 Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='66' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 2 Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='67' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 1 Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='68' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 2 Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='69' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 3 Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='70' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Dark List Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='71' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Shading Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='72' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful List Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='73' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Grid Accent 4'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='60' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Shading Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='61' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light List Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='62' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Grid Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='63' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 1 Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='64' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 2 Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='65' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 1 Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='66' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 2 Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='67' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 1 Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='68' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 2 Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='69' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 3 Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='70' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Dark List Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='71' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Shading Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='72' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful List Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='73' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Grid Accent 5'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='60' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Shading Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='61' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light List Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='62' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Light Grid Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='63' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 1 Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='64' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Shading 2 Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='65' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 1 Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='66' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium List 2 Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='67' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 1 Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='68' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 2 Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='69' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Medium Grid 3 Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='70' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Dark List Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='71' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Shading Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='72' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful List Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='73' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' Name='Colorful Grid Accent 6'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='19' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Subtle Emphasis'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='21' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Intense Emphasis'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='31' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Subtle Reference'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='32' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Intense Reference'/>
<w:LsdException Locked='false' Priority='33' SemiHidden='false'
UnhideWhenUsed='false' QFormat='true' Name='Book Title'/>
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:'Table Normal';
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:'';
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:'Times New Roman','serif';
mso-bidi-font-family:'Traditional Arabic';}
<span style='font-size:14.0pt;mso-ansi-font-size:12.0pt;
font-family:Titr' lang='AR-SA'>مقدمه
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>يكي
از عمده ‌ترين مسائلي كه انسان از زمان ساختن ساده‌ترين ابزارها با آن مواجه بوده
است پديده شكست در اجسام مي‌باشد و درواقع براي استفاده از مواد به صورت ابزارهاي
گوناگون بايد مقاومت آنها را نيز مي‌دانست. بنابراين به جرأت مي‌توان گفت كه علم
مقاومت مصالح عمري برابر عمر تاريخ دارد. البته روند شناخت و برآورد مقاومت اجسام
از روشهاي تجربي و ابتدايي شروع شده و به روشهاي كاملاً علمي قرن حاضر رسيده است.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>علم
مقاومت مصالح داراي شاخه‌هاي گوناگوني مي باشد كه رشد قابل توجهي داشته اند. يكي
از شاخه هاي اين علم با كاربرد زياد و تحليل علمي نسبتاً مشكل، مكانيك شكست مي‌باشد.
به توجه به لزوم بكارگيري مواد جديد و گوناگون در گسترة وسيع تكنولوژي معيارهاي
نويني در روش هاي طراحي را الزامي نموده است. در اين ميان علم مكانيك شكست مورد
توجه خاصي قرار گرفته است.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>مكانيك
شكست به عنوان نظم مهندسي در دهه 1950 و توسط آقاي Georg
Rirwin در لابراتور تحقيقاتي ناوال <span dir='LTR' style='font-size:12.0pt;
mso-bidi-font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:Yagut'>(NRL) معرفي شد. درسالهاي بعد در دهه 1960 مفاهيم
مكانيك شكست طي تحقيقات مختلف در دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي گسترش داده شدند.
اصول مكانيك شكست كاربردهاي مختلفي در طراحي مهندسي شامل آناليز شكست سازهاي تردد
و پيش بيني گسترش ترك خستگي ، دارند. با توجه به اينكه 80 درصد شكست‌هاي ترد
ريشه در گسترش ترك خستگي دارند استفاده از
مكانيك شكست مي‌تواند بسيارمفيد باشد.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>در
اين سيمنار سعي شده است اصول مفاهيم اوليه
مكانيك شكست و كاربرد آن در روسازيهاي بتني به اختصار توضيح داده شود.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>
<span style='font-size:14.0pt;mso-ansi-font-size:12.0pt;
font-family:Titr' lang='AR-SA'>تاريخچه‌اي از مكانيك شكست
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>با
پيشرفت تكنولوژي در عصر حاضر، پديده شكست در اجسام از اهميت بيشتري نسبت به گذشته
برخوردار شد متلاشي شدن بسياري از هواپيماها و فضاپيماها در طي دهه اي گذشته لزوم
درك دقيق تري از مكانيك شكست در اجسام را در علوم جديد ايجاب مي كند در واقع
گسيختگي ناگهاني بسياري از تجهيزات در سازه هاي صنعتي نه تنها عواق جاني ناگواري
در پي دارد بلكه ضررهاي چشمگير اقتصادي را نيز مسبب مي شود.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>در
طي سالهاي پس از جنگ جهاني دوم پيشرفت هاي زيادي در مكانيك شكست حاصل شد ولي تا
دانسته‌هاي زيادي همچنان باقي است و زمينه براي تحقيقات بيشتر فراهم مي‌باشد.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>تحقيقات
اخير نشان داده است كه قيمت ضررهاي ناشي از شكست ‌هاي ناگهاني در ايالات متحده
آمريكا در سال 1978 بالغ بر 119 ميليارد دلار گرديده كه در حدود 4% توليد ناخالص
ملي اين كشور را تشكيل مي‌دهد. اين مطالعات پيش بيني نموده است كه اگر تكنولوژي
پيشرفته زمان حاضر در اين صنايع استفاده مي شد مي توانست حدود 35 ميليارد دلار و
در صورت بهره گيري از نتايج و تحقيقات بيشتر در اين زمينه، حدود 28 ميليارد دلار
ديگر صرفه جويي اقتصادي را در پي داشت.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>توجه
مكانيك شكست به جلوگيري از شكست ترد مي باشد و به عنوان اصطلاح علمي كمتر از 40
سال سابقه دارد هر چند كه توجه به شكست ترد جديد نيست. باستانيان به اين مساله
توجه داشتند و براي جلوگيري از شكست سازه ها را به گونه اي طراحي مي كردند كه
همواره در فشار باشند. بسياري از سازه هاي مصريان، روميان و ايرانيان باستان
همچنان پابرجا هستند و از نظر علمي مهندسي جديد تحسين برانگيز مي‌باشند. طراحي پل
روميان حالت قوسي داشته و باعث ايجاد تنش هاي فشاري در سازه‌ مي‌شدند. شكل قوسي در
اغلب سازه‌هاي قديمي ايراني از قبيل سقف هاي گندبي نيز فراوان ديده مي شود. با
توجه به اينكه دانش مكانيك آن زمان محدود بود ساخت بناها با طراحي موفق مستلزم سعي
و خطاهاي بسياري بوده است.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>انقلاب
صنعتي دگرگوني عظيمي در مواد به كار رفته در سازه ها بوجود آورد و آن استفاده از
آهن و فولاد بود استفاده از فولاد در سازه هاي صنعتي اين امكان را بوجود آورد كه
بتوان از قابليت كششي مواد نيز استفاده كرد. با وجود اين تغيير در مصالح گاهي منجر
به شكست‌هاي پيش بيني نشده مي‌گرديد. يكي از معروف ترين حوادث از نوع فوق گسيختگي
مخزني در كارخانه قند بوستون بود كه منجر به هدر رفتن دو ميليون گالن شيره قند،
مرگ 12 نفر و مجروح شدن 40 نفر و ضايعات بسيار گرديد كه علت آن همچنان مبهم مانده
است.
<span style='font-size:14.0pt;mso-ansi-font-size:12.0pt;
font-family:Titr' lang='AR-SA'>تحقيقات اوليه در مكانيك شكست
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>يكي
از اولين تلاشها براي مطالعة مقاومت مصالح به صورت سيستماتيك توسط لئونارد داوينچي
اعلام شده و بر روي مقاومت تيرها و سيم ها تحقيق كرد. او متوجه شد كه مقاومت سيم
ها با طول آنها نسبت عكس دارد.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>گاليله
در سال 1638 تحقيقاتي در زمينة مقاومت كششي انجام داد كه آن را «مقاومت مطلق در
برابر شكست» ناميد و با انجام آزمايش بر روي مقاومت يك مبله نشان داد كه مقاومت
ميله با سطح مقطع آن متناسب است و مستقل از طول مي‌باشد.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>تحقيقات
اصلي در قرن 19 و با تغيير مصالح از چوب و آجر و سنگ به فولاد انجام شد. نخستين
بار تأثير گسترش ترك و نقش آن در گسيختگي خستگي توسط رانكلين (1843) و در رابطه با
شكست محورهاي راه آهن بحث شد.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>تأثير
ترك در مقاومت شكست در اواخر قرن 19 مورد توجه قرار گرفت ولي طبيعت دقيق تأُثير آن
مشخص نشد. در سال 1913 اينگليس روش تحليل تنش در اطراف يك سوراخ بيضي شكل در صفحه
ارائه نمود. گريفيث هفت سال بعد (1920) با استفاده از اين روش تحليل براي حل
انتشار يك ترك ناپايدار به كار گرفت. وي با استفاده از قانون اول ترموديناميك
توانست تئوري شكست را براساس يك تعادل ساده انرژي پايه گذاري كند.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>بر
طبق اين تئوري، شرط ناپايداري در رشد ترك و شكست در يك جسم آنست كه تغيير در انرژي
كرنش حاصل از رشد ترك براي غلبه بر انرژي سطحي مواد كافي باشد. براي توضيح بيشتر
به فصل بعد مراجعه شود) مدل كريفيث بدرستي رابطه بين مقاومت و ابعاد ترك در شيشه
را پيش بيني مي‌كرد. تلاش بعدي جهت تعميم مدل گريفيث براي فلزات تا قبل از 1948
ناموفق بود زيرا اين مدل فرض مي كند كه كار لازم براي شكست منحصراً ناشي از انرژي
سطحي مواد است كه در واقع اين فرض تنها براي موارد كاملاً ترد صادق است.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>تجربه
كشتي‌هاي ليبرتي (Liberty)
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>در
روزهاي اول جنگ جهاني دوم ايالات متحده آمريكا در چهارچوب قرار دارد لنر ليز
مبادرت به ارسال كشتي و هواپيما به بريتانيا نمود. اين كشتي‌ها توسط مهندس معروف
امريكاي هنري كيزر ساخته شد. كشتي‌هاي ليبرتي براي حمل بار طراحي شده بودند، 441
فوت طول و ظرفيت حمل بار معادل 9000 تن را داشتند. تا قبل از اين تاريخ كشتي‌ها با
كمك پرچ كردن ساخته مي شدند اما بدليل نياز شديد زمان جنگ از جوشكاري استفاده شد
كه آن زمان روش جديدي محسوب مي شد. اين عمل باعث كاهش چشمگيري در زمان ساخت كششتي‌ها
شد. در طول چهار سال 1940 تا 1944 ، 2708 عدد از اين كشتي ها ساخته شد. ولي در سال
1943 هنگامي كه يكي از كشتي ها بين سيبري در آلاسكا در حركت بود به دو نيم تقسيم
شد. شكستهاي بعدي در بسياري از بدنه هاي ديگر كشتي‌ها در فاصله زماني كوتاهي اتفاق
افتاد به طوريكه از 2700 كشتي، 400 كشتي دچار شكست در بدنه شدند. اين حوادث به
خصوص در درياهاي سرد و خشن اتفاق افتاد. تحقيقات بعدي با توجه به اصول مكانيك شكست
نشان داد كه علل اساسي شكست ناشي از عوامل زير بود:
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='margin-right:18.0pt;text-align:justify;
text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:-18.0pt;line-height:38.0pt;
mso-line-height-rule:exactly;mso-list:l0 level1 lfo1;tab-stops:list 18.0pt'>- <span style='font-size:14.0pt;mso-ansi-font-size:
12.0pt;font-family:Yagut' lang='AR-SA'>جوشكاري توسط افراد نيمه ماهر انجام شده بود و ترك‌هاي
ريز در قسمتهاي جوش شده باقي مانده بود.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='margin-right:18.0pt;text-align:justify;
text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:-18.0pt;line-height:38.0pt;
mso-line-height-rule:exactly;mso-list:l0 level1 lfo1;tab-stops:list 18.0pt'>- <span style='font-size:14.0pt;mso-ansi-font-size:
12.0pt;font-family:Yagut' lang='AR-SA'>اكثر شكست‌ها از نواحي اتصالات گوشه‌اي كه داراي تمركز
تنش‌ زيادي بودند شروع شده بود.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='margin-right:18.0pt;text-align:justify;
text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:-18.0pt;line-height:38.0pt;
mso-line-height-rule:exactly;mso-list:l0 level1 lfo1;tab-stops:list 18.0pt'>- <span style='font-size:14.0pt;mso-ansi-font-size:
12.0pt;font-family:Yagut' lang='AR-SA'>فولاد به كار رفته براي ساخت كشتي‌هاي ليبرتي از چقرمگي
كمي برخوردار بوده است.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>چنانچه
در ساختن اين كشتي ها با حفظ همان نوع فولاد از اتصالات پرچ شده استفاده مي‌شد،
عملاً امكان گسترش ترك از بين مي رفت. اتصالات جوش شده درواقع پيكره واحدي را
تشكيل مي دهد و تركي كه از ناحيه خاصي شروع مي شود و در شرايط احراز بحراني بدون
توقف بسرعت گسترش مي يابد. در برخي از كشتي‌ها گسترش ترك باعث دو نيم شدن كشتي در
جهت عرضي شد. پس از وقوع حوادث فوق، در كشتي‌هاي بعدي از قطعات تقويتي استفاده شد
كه به نواحي داراي تمركز تنش پرچ مي‌شدند و نقش متوقف كننده ترك<span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[1] را ايفا
مي‌كردند.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>تجربه
هواپيماهاي كمت<span dir='LTR' style='mso-special-character:
footnote'><span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:Titr;mso-ansi-language:
EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>[2]
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>اين
هواپيماها ابتدا در سال 1952 ساخته شدند و اولين هواپيماهاي مسافري با دو موتور جت
بودند كه قادر به پرواز 40.000 فوت بودند. بعد از گذشت يك سال از بهره برداري سه
هواپيما دچار حادثه شدند كه خسارات جاني و مالي بسياري به همراه داشتند. پس از
بررسي‌هاي انجام شده بر روي بخش هاي بدنه يكي از هواپيماها دليل ايجاد حادثه يك
ترك خستگي كوچك كه از يك پنجره بيش از حد داغ شده آغاز شده بود، عنوان شد. اين ترك
كوچك باعث از هم پاشيدن بدنه هواپيما شده بود.
<span style='font-size:14.0pt;mso-ansi-font-size:12.0pt;
font-family:Titr' lang='AR-SA'>تحقيقات در مكانيك در مكانيك شكست پس ازجنگ دوم جهاني
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>تجربه
كشتي‌هاي ليبرتي و هواپيماهاي كمت باعث شد تا گروهي از محققان در آزمايشگاه
تحقيقاتي دريايي در واشنگتن دي <span dir='LTR' style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:
Yagut'>–<span style='font-size:14.0pt;mso-ansi-font-size:
12.0pt;font-family:Yagut' lang='AR-SA'> سي امريكا
مطالعات جدي را براي بهبود دانش مكانيك شكست در اجسام سازماندهي كنند. سرپرستي اين
گروه را دكتر ايروين<span dir='LTR' style='mso-special-character:
footnote'><span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:Yagut;
mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>[3]
بعهده داشت. پس از مطالعات اوليه اينگليس و گريفيث، ايروين معتقد بود كه ابزار
اساسي براي تحليل شكست در اجسام فراهم شده است. مهمترين نقش ايروين در اين رابطه ،
تعميم تئوري گريفيث براي فلزات بود. وي خاطر نشان ساخت كه براي رشد ترك، علاوه بر
انرژي سطحي بايستي انرژي لازم براي غلبه بر جريان پلاستيك در اطراف ترك نيز فراهم
شود. او روان<span dir='LTR' style='mso-special-character:
footnote'><span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:Yagut;
mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>[4]
و موت<span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[5] نيز مستقلاً
تئوري مشابهي را ارائه نمودند. در سال 1956 ايروين مفهوم نرخ رهايي انرژي <span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[6] را عنوان
نمود كه تعميم تئوري گريفيث بود ولي به صورت كاربردي براي حل مسائل مهندسي استفاده
مي شد. در اين ميان نظر ايروين و همكاران توسط وستركارد<a style='mso-footnote-id:
ftn7' href='#_ftn7' name='_ftnref7' title=''><span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[7] در سال
1939 منتشر شده بود كه در آن روشي براي تحليل تنش و تغير مكان در نوك يك ترك ارائه
گرديده بود. ايروين با استفاده از اين روش نشان داد كه تنش و تغيير شكل درنوك يك
ترك را مي توان باعامل ثابتي ارتباط داد كه رابطة مستقيم با نرخ رهايي انرژي دارد.
اين عامل بعداً به ضريب شدت تنش<span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[8] شناخته
شد. در همين سالها ويليامز روش ديگري را براي تحليل تنش و تغيير مكان در نوك ترك
ارائه نمود كه اساساً با روش ايروين يكسان بود.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>پس
از جنگ جهاني دوم ، نقطه عطف دستاوردهاي تحقيقاتي در زمينه مكانيك شكست حوالي
سالهاي 1960 مي باشد كه بنيادهاي مكانيك شكست الاستيك خطي بخوبي شناخته شده بود.
پس از غالب تحقيقات معطوف به بررسي پلاستيسيتة نوك ترك بود. هنگامي كه تغيير شكل
پلاستيك قابل توجهي در جسم بوجود آيد فرضيات مكانيك شكست الاستيسيتة خطي<span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[9] <span dir='LTR' style='font-size:12.0pt;
mso-bidi-font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:Yagut'>(LEFM) معتبر نخواهد بود. در فاصله كوتاهي طي
سالهاي 61-1960، محققان متعددي در صدد ترميم روشهاي تحليل پلاستيك تنش در اطراف
نوك ترك شدند. ايروين با استفاده از <span dir='LTR' style='font-size:12.0pt;
mso-bidi-font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:Yagut'>LEFM<span style='font-size:14.0pt;mso-ansi-font-size:
12.0pt;font-family:Yagut' lang='AR-SA'> مدل «
تصحيح منطقه پلاستيك» را ارائه نمود و داگديل<span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[10] و
باربنلات<span dir='LTR' style='mso-special-character:
footnote'><span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:Yagut;
mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>[11]
هر يك مبادرت به توسعة مدل‌هاي واقعي تري براساس نوار باريكي از ماده تسليم شده در
نوك ترك نمودند. ولز<span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[12] معيار
شكست ديگري بر مبناي تغيير مكان در نوك ترك<span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[13] <span dir='LTR' style='font-size:12.0pt;
mso-bidi-font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:Yagut'>(CTOD) در ماده اي با تغيير شكل پلاستيك زياد در
هنگام شكست را پيشنهاد داد. در سال 1968 رايس<span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:Yagut;mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;
mso-bidi-language:AR-SA'>[14] با فرض
رفتار الاستيك غيرخطي براي ماده اي با تغيير شكل پلاستيك موفق شد مفهوم نرخ رهايي
انرژي را براي مواد با رفتار غيرخطي تعميم دهد. او نشان داد كه نرخ رهايي انرژي
غيرخطي را مي‌توان بر مبناي انتگرال خطي <span dir='LTR' style='font-size:
12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:Yagut'>J<span style='font-size:14.0pt;
mso-ansi-font-size:12.0pt;font-family:Yagut' lang='AR-SA'> در يك مسير اختياري در اطراف ترك محاسبه نمود در همان سال‌ها
هاتچينسن<span dir='LTR' style='mso-special-character:
footnote'><span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:Yagut;
mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>[15]،
رايس و رزنگرن<span dir='LTR' style='mso-special-character:
footnote'><span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:Yagut;
mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>[16]
موفق شدند انتگرال <span dir='LTR' style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:
14.0pt;mso-bidi-font-family:Yagut'>J را به ميدان تنش در نوك ترك براي يك ماده با
رفتار غيرخطي ارتباط دهند. تحليل هاي فوق خاطر نشان ساخت كه J<span style='font-size:14.0pt;
mso-ansi-font-size:12.0pt;font-family:Yagut' lang='AR-SA'> مي تواند بعنوان يك عامل شدت تنش غيرخطي و همچنين بعنوان نرخ
رهايي انرژي در نظر گرفته شود.
<p class='MsoNormal' dir='RTL' style='text-align:justify;text-justify:kashida;
text-kashida:0%;line-height:38.0pt;mso-line-height-rule:exactly'>در
سال 1976، شيه<span dir='LTR' style='mso-special-character:
footnote'><span style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:Yagut;
mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>[17]
و هاتچينسن موفق به ارائه چهارچوب تئوريك براي كاربرد مفهوم مكانيك شكست در طراحي
شدند كه بر مبناي آن رابطه رياضي بين چقرمگي، تنش و ابعاد ترك بر مبناي <span dir='LTR' style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:
Yagut'>J مشخص مي‌شد. شيه همچنين با برقراري بين <span dir='LTR' style='font-size:12.0pt;mso-bidi-font-size:14.0pt;mso-bidi-font-family:
Yagut'>J و تغيير مكان نوك ترك CTOD<span style='font-size:14.0pt;
mso-ansi-font-size:12.0pt;font-family:Yagut' lang='AR-SA'> نشان داد كه هر يك از دو مشخصة فوق مي تواند معياري را براي شكست
اجسام در نظر گرفته شوند. توسعه مكانيك شكست اجسام در سالهاي 1980 به بعد بيشتر
متوجه رفتار شكست مدار غيرخطي و وابسته به زمان نظير ويسكوالاستيك
وويسكوپلاستيسيته گرديد.