فایل بررسی اصول و مبانی سیستمهای خبره
توضیحات
فایل بررسی اصول و مبانی سیستمهای خبره
این فایل در قالب فرمت word قابل ویرایش ، آماده پرینت و استفاده میباشد
قواعد استنتاج
اگرچه نمودارهای ون از جمله
روشهای تصمیم گیری برای قیاسهای صوری
محسوب می شوند ولی این نمودارها برای استدلالات پیچیده تر مناسب نیستند، زیرا
خواندن این نمودارها مشکل است. قیاس صوری مشکل اساسی تر دیگری دارد و آن این است
که فقط بخش کوچکی از عبارات منطقی را می توان به وسیله قیاس صوری بیان کرد. در
واقع قیاس صوری طبقه بندی شده فقط شامل عبارات گروه بندی شده I,E,A<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> وO<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> می باشد. منطق
گزاره ای، ابزار دیگری را برای توصیف استدلال ارائه می دهد. در حقیقت ما غالبا
بدون آنکه بدانیم از منطق گزاره ای استفاده می کنیم. به عنوان مثال استدلال گزاره
ای زیر را در نظر بگیرید :
اگر برق باشد، کامپیوتر کار
خواهد کرد
برق هست
<v:line
id='_x0000_s1026' style='position:absolute;left:0;text-align:left;flip:x;
z-index:251652096' from='270pt,6pt' to='423pt,6pt'/><span style='mso-ignore:vglayout;position:absolute;z-index:251652096;left:0px;
margin-left:359px;margin-top:7px;width:206px;height:2px'><span lang='FA' style='font-family:
"B Nazanin";mso-bidi-language:FA'>.. کامپیوتر کار خواهد کرد
می توان این استدلال را با
استفاده از حروف انگلیسی به شکل رسمی زیر بیان نمود.
A<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> = برق هست
B<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> = کامپیوتر کار
خواهد کرد
بنابراین استدلال فوق را می
توان به این صورت نوشت :
<v:line
id='_x0000_s1027' style='position:absolute;z-index:251653120' from='0,45pt'
to='54pt,45pt'/><span style='mso-ignore:vglayout;
position:absolute;z-index:251653120;margin-left:-1px;margin-top:59px;
width:74px;height:2px'><span dir='LTR' style='mso-bidi-font-family:
"B Nazanin";position:relative;top:14.0pt;mso-text-raise:-14.0pt;mso-bidi-language:
FA'><v:shapetype id='_x0000_t75' coordsize='21600,21600'
o:spt='75' o:preferrelative='t' path='m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe' filled='f'
stroked='f'>
<v:shape id='_x0000_i1025' type='#_x0000_t75' style='width:42.75pt;
height:35.25pt' o:ole=''>
<v:imagedata src='file:///C:\Users\mohamad\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image003.wmz'
o:title=''/>
<o:OLEObject Type='Embed' ProgID='Equation.3' ShapeID='_x0000_i1025'
DrawAspect='Content' ObjectID='_1517993720'>
<v:shape id='_x0000_s1028'
type='#_x0000_t75' style='position:absolute;left:0;text-align:left;
margin-left:0;margin-top:.35pt;width:24pt;height:14.25pt;z-index:251654144;
mso-position-horizontal:left'>
<v:imagedata src='file:///C:\Users\mohamad\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image005.wmz'
o:title=''/>
<o:OLEObject Type='Embed' ProgID='Equation.3'
ShapeID='_x0000_s1028' DrawAspect='Content' ObjectID='_1517993721'>
استدلالات زیادی به این شکل
وجود دارند. صورت کلی نمایش استدلالی از این نوع، به این صورت است :
P → q
P
q <span dir='LTR' style='mso-bidi-font-family:
"B Nazanin";position:relative;top:2.0pt;mso-text-raise:-2.0pt;mso-bidi-language:
FA'><v:shape id='_x0000_i1026' type='#_x0000_t75' style='width:12pt;
height:11.25pt' o:ole=''>
<v:imagedata src='file:///C:\Users\mohamad\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image007.wmz'
o:title=''/>
<o:OLEObject Type='Embed' ProgID='Equation.3' ShapeID='_x0000_i1026'
DrawAspect='Content' ObjectID='_1517993722'>
<v:line id='_x0000_s1029' style='position:absolute;
left:0;text-align:left;z-index:251655168;mso-position-horizontal-relative:text;
mso-position-vertical-relative:text' from='0,2.1pt' to='45pt,2.1pt'/><span style='mso-ignore:vglayout;position:absolute;z-index:251655168;left:0px;
margin-left:-1px;margin-top:2px;width:62px;height:2px'>
که در آن p<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> و q<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> متغیرهای منطقی
بوده و می توانند هر عبارتی را نشان دهند. استفاده از متغیرهای منطقی در منطق
گزاره ای این اجازه را به ما می دهد که عباراتی پیچیده تر از چهارچوب عبارت قیاس
صوری یعنی I,E,A و O داشته باشیم. این نوع استنتاج در منطق گزاره ای نامهای مختلفی
دارد، از جمله : استدلال مستقیم، انتزاع، قانون انفصال و فرض مقدم. توجه
کنید که این مثال را به صورت قیاس صوری نیز می توان بیان کرد.
همه کامپیوترها با داشتن
برق کار خواهند کرد
این کامپیوتر برق دارد
<v:line
id='_x0000_s1030' style='position:absolute;left:0;text-align:left;flip:x;
z-index:251656192' from='4in,2.1pt' to='414pt,2.1pt'/><span style='mso-ignore:vglayout;position:absolute;z-index:251656192;left:0px;
margin-left:383px;margin-top:2px;width:170px;height:2px'><span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'>این کامپیوتر کار خواهد کرد
که نشان می دهد انتزاع یک
حالت خاص از قیاس صوری است. قانون انتزاع از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا پایه و
اساس سیستمهای خبره مبتنی بر قاعده را تشکیل می دهد. گزاره مرکب P →q نشان دهنده یک قاعده است و p<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> نشان دهنده
الگویی است که باید بر مقدم منطبق شود تا این قاعده ارضاء گردد. ولی همان طور که
در فصل دوم مطرح شد، عبارت شرطی P →q دقیقاً معادل با یک قاعده نیست زیرا عبارت شرطی، یک تعریف منطقی
است که توسط جدول درستی تعریف می شود و برای هر عبارت شرطی تعاریف زیادی می تواند
وجود داشته باشد.
ما به طور قراردادی برای
نشان دادن گزاره های ثابت نظیر ' <span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";mso-bidi-language:
FA'>برق وجود دارد ' از حروف بزرگ مانند
C,B,A و ... استفاده می کنیم و با حروف کوچک از قبیل r,q,p<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> و ... متغیرهای
منطقی را نشان می دهیم که می توانند بجای گزاره های ثابت مختلفی قرار بگیرند. توجه
باشید که این قرارداد برخلاف قرارداد موجود در پرولوگ است که از حروف بزرگ به
عنوان متغیر استفاده می کند.
این شکل قانون انتزاع را می
توانیم با متغیرهای منطقی دیگری نیز بنویسیم :
<span dir='LTR' style='mso-bidi-font-family:"B Nazanin";position:relative;top:14.0pt;
mso-text-raise:-14.0pt;mso-bidi-language:FA'><v:shape id='_x0000_i1027'
type='#_x0000_t75' style='width:53.25pt;height:57pt' o:ole=''>
<v:imagedata src='file:///C:\Users\mohamad\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image011.wmz'
o:title=''/>
<o:OLEObject Type='Embed' ProgID='Equation.3' ShapeID='_x0000_i1027'
DrawAspect='Content' ObjectID='_1517993723'>
<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'>
که این شکل نیز
همان مفهوم قبلی را دارد.
توصیف دیگری برای
شکل فوق می تواند به این صورت باشد :
<v:shape
id='_x0000_s1031' type='#_x0000_t75' style='position:absolute;left:0;
text-align:left;margin-left:0;margin-top:-.2pt;width:69.75pt;height:18.75pt;
z-index:251657216;mso-position-horizontal:left'>
<v:imagedata src='file:///C:\Users\mohamad\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image013.wmz'
o:title=''/>
<o:OLEObject Type='Embed' ProgID='Equation.3'
ShapeID='_x0000_s1031' DrawAspect='Content' ObjectID='_1517993724'>
علامت
کاما در اینجا برای جدا کردن یک مقدمه از مقدمه دیگر بکار می رود و علامت کاما –<span lang='FA' style='font-family:
"B Nazanin";mso-bidi-language:FA'> نقطه ( سمی کالون) پایان مقدمات را نشان میدهد. اگر چه تا به حال فقط با استدلالاتی
سروکار داشته باشیم که دو مقدمه داشته اند، ولی شکل کلی تر یک استدلال به این صورت
است :
P1 , P2 , … PNi .. C
هدف p<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> در صورتی ارضاء
می شود که همه اهداف فرعی <span dir='LTR' style='mso-bidi-font-family:"B Nazanin";
position:relative;top:6.0pt;mso-text-raise:-6.0pt;mso-bidi-language:FA'><v:shape
id='_x0000_i1028' type='#_x0000_t75' style='width:9.75pt;height:18.75pt'
o:ole=''>
<v:imagedata src='file:///C:\Users\mohamad\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image015.wmz'
o:title=''/>
<o:OLEObject Type='Embed' ProgID='Equation.3' ShapeID='_x0000_i1028'
DrawAspect='Content' ObjectID='_1517993725'>
P1 , P2
, … PNi <span style='position:relative;
top:6.0pt;mso-text-raise:-6.0pt'><v:shape id='_x0000_i1029'
type='#_x0000_t75' style='width:9.75pt;height:18.75pt' o:ole=''>
<v:imagedata src='file:///C:\Users\mohamad\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image015.wmz'
o:title=''/>
<o:OLEObject Type='Embed' ProgID='Equation.3' ShapeID='_x0000_i1029'
DrawAspect='Content' ObjectID='_1517993726'>
<span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'>ارضاء شده باشند. یک استدلال مشابه با عبارت فوق را برای
قواعد تولید می توان به شکل کلی زیر نوشت :
C1 ^ C2 ^ … CN
→A
و به این معناست که
اگر همه شروط Ci یک قاعده ارضاء شوند در این صورت اقدام <span lang='FA' style='font-family:"B Nazanin";
mso-bidi-language:FA'> A آن قاعده اجراء خواهد شد. همانطور که قبلا نیز مطرح شد، هر عبارت
منطقی به شکل فوق دقیقاً معادل یک قاعده نیست زیرا تعریف منطقی عبارات شرطی دقیقا معادل قاعده
تولید نمی باشد. ولی به هر حال این شکل منطقی به فهم قواعد کمک مستقیم و مفیدی
خواهد کرد.