فایل بررسی نقد شوندگی سهام و مدریت سود واقعی در شرکت های بورس اوراق بهادار

توضیحات

فایل بررسی نقد شوندگی سهام و مدریت سود واقعی در شرکت های بورس اوراق بهادار
این پایان نامه در قالب فرمت word قابل ویرایش ، آماده پرینت و ارائه به عنوان پروژه پایانی میباشد
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده: Error! Bookmark not defined.
فصل اول: کلیات طرح تحقیق 2
1-1 مقدمه 3
1-2 تشریح موضوع و بیان مساله 4
1-3 ضرورت انجام تحقیق 6
1-4 ذینفعان (بهرهوران) 6
1-5 فرضيه ها 6
1-6 مدل تحقیق و تعریف عملیاتی متغیرهای آن 7
1-7 روش تحقیق 9
1-8 روش گردآوری اطلاعات 10
1-9 جامعه آماري و نمونه 10
1-10 قلمرو تحقیق 10
1-10-1 قلمرو موضوعی تحقیق 10
1-10-2 قلمرو زمانی تحقیق 11
1-10-3 قلمرو مکانی تحقیق 11
1-11 تعریف واژه ها و اصطلاحات تخصصی 11
1-12 ساختار تحقيق 12
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش 13
2-1 مقدمه 14
بخش اول: مبانی نظری نقدشوندگی 14
2-2 اهمیت نقدشوندگی 14
2-3 تعریف نقدشوندگی 15
2-3-1 نقدشوندگی دارایی ها 17
2-3-2 نقدشوندگی بازار 18
2-3-3 وسعت بازار 19
2-3-4 عمق بازار 19
2-3-5 برگشت پذیری بازار 20
2-3-6 نقدشوندگی شرکت 20
2-4 ارتباط بین مفاهیم نقدشوندگی 21
2-5 نقدشوندگی و قیمتگذاری داراییها 22
2-6 نقدشوندگی و اثرات مشتریان 23
2-7 راه حل های اندازه گیری نقدشوندگی 24
2-7-1 معیارهای مبتنی بر معامله 24
2-7-2 معیارهای مبتنی بر سفارش 25
2-7-3 معیارهای نقدشوندگی 26
2-7-3-1 تفاضل قيمت پيشنهادي خريد و فروش سهام 27
2-7-3-2 هزينههاي فرايند سفارش 27
2-7-3-3 هزينههاي نگهداري موجودي 27
2-7-3-4 هزينههاي انتخاب نادرست 27
2-7-4 معیار نسبی نقدشوندگی مبتنی بر نقدشوندگی سهام فردی و نقدشوندگی بازار 28
2-7-5 منابع عدم نقدشوندگی 28
2-7-6 انواع بازارها 29
2-7-6-1 بازار سفارش محور 30
2-7-6-2 بازارهای اعلام محور 30
بخش دوم: مبانی مدیریت سود 31
2-8 تعريف مديريت سود 31
2-8-1 مدیریت سود یا تقلب 32
2-8-2 انگیزه های مدیریت سود 34
2-8-3 كشف مديريت سود 41
2-8-4 محرك‌هاي مديريت سود 43
2-8-5 اقلام تعهدي 44
2-8-6 بررسي مدل‌هاي مختلف تفكيك اقلام تعهدي به اختياري و غير اختياري 45
2-8-7 جنبه‌هاي مديريت سود (تمايز بين شكل‌هاي مختلف مديريت سود) 47
2-8-8 اندازه‌گيري مديريت سود 49
2-8-9 مدیریت سود واقعی 53
بخش سوم: پیشینه پژوهش 55
2-9 پیشینه پژوهش های خارجی 55
2-9-1 پیشینه پژوهش های داخلی 61
فصل سوم: روش شناسی پژوهش 66
3-1 مقدمه 67
3-2 روش پژوهش 67
3-3 فرضیه های تحقیق 67
3-4 جامعه و نمونه آماري 67
3-5 گردآوري اطلاعات 68
3-6 مدل تحقیق و تعریف عملیاتی متغيرها 69
3-7روش‌ها و ابزار تحليل داده‏ها 71
3-8 روش‌های آماری آزمون فرضیه ها 72
3-9 رگرسیون چند متغیره 72
3-9-1 ضريب تعيين و ضريب تعيين تصحيح شده 73
3-9-2 مفروضات رگرسیون خطی 74
3-9-3 آزمون استقلال خطاها 75
3-9-4 آزمون مناسب بودن مدل 75
3-9-5 آزمون معنادار بودن ضرايب 75
3-10 بررسی ساختار دادههاي تركيبي و انواع مدلهاي آن 76
3-10-1 آزمون چاو 77
3-10-2 آزمون هاسمن 77
3-11خلاصه فصل 78
فصل چهارم: یافته‌های پژوهش 79
4-1 مقدمه 80
4-2 آمار توصیفی داده ها 80
4-3 آمار استنباطی 82
4-3 -1 آزمون پایایی متغیرها 82
4-3-2 تعيين مدل مناسب براي تخمين مدل رگرسيون 83
4-3-3 آزمون فروض کلاسیک رگرسیون 85
4-3-3-1 آزمون نرمال بودن 85
4-3-3-2 آزمون استقلال خطاها 85
4-3-3-3 بررسی نرمال بودن توزیع خطاها 86
4-3-3-3-1 مدل رگرسیونی اول 86
4-3-3-3-2 مدل رگرسیونی دوم 87
4-3-3-3-3 مدل رگرسیونی سوم 88
4-3-3-3-4 مدل رگرسیونی چهارم 88
4-3-3-4 ناهمسانی واریانس ها 89
4-3-3-5 آزمون هم خطی متغیرهای مستقل 90
4-4 نتایج حاصل از برازش مدل های رگرسیونی 90
4-4-1 آزمون فرضیه اصلی 90
4-4-2 آزمون فرضیه فرعی اول 92
4-4-3 آزمون فرضیه فرعی دوم 94
4-4-4 آزمون فرضیه فرعی سوم 96
فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات 98
5-1 مقدمه 99
5-2 نتایج تحقیق 99
5-2-1 آزمون فرضیه اصلی 99
5-2-2 آزمون فرضیه فرعی اول 100
5-2-3 آزمون فرضیه فرعی دوم 100
5-2-4 آزمون فرضیهفرعی سوم 101
5-3 محدودیت های پژوهش 101
5-4 پيشنهادهاي تحقیق 102
5-4-1 پيشنهادهاي منتج از تحقیق 102
5-4-2 پيشنهادهاي برای تحقیقات آتی 103
فهرست منابع 104
پیوست 109
فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
(جدول 2-1) تفاوت های مدیریت سود و تقلب 33
(جدول 2-2) محرك‌هاي مديريت سود 43
(جدول 2-3) نمايندگان اقلام تعهدي اختياري 52
(جدول 3-1) تعداد شرکت ها نمونه 68
(جدول 4-1) آماره های توصیفی متغیرهای تحقیق 81
(جدول 4-2) ایم، پسران و شین (IPS) 82
(جدول 4-3) مدل های رگرسیونی مربوط به هر فرضیه 83
(جدول 4-4) آزمون چاو 83
(جدول4-5) آزمون هاسمن 84
(جدول 4- 6( آزمون کولموگروف اسمیرنوف 85
(جدول4-7) آزمون استقلال خطاها 86
جدول(4-8) نتایج حاصل از ناهمسانی واریانس 89
(جدول 4-9) آزمون هم‌خطی بین متغیر‌های مستقل 90
جدول4-10) نتایج حاصل از برازش معادله رگرسیون 92
(جدول4-11) نتایج حاصل از برازش معادله رگرسیون 93
(جدول4-12) نتایج حاصل از برازش معادله رگرسیون 95
(جدول4-13) نتایج حاصل از برازش معادله رگرسیون 97
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
(نمودار 2-1) نقدشوندگی در دو بعد قیمت و زمان 18
(نمودار 4-1) منحنی اجزاء خطاها – مدل(1) 87
(نمودار 4-2) منحنی اجزاء خطاها – مدل(1) 87
(نمودار 4-3) منحنی اجزاء خطاها – مدل(2) 88
(نمودار 4-4) منحنی اجزاء خطاها – مدل(3) 89
چکیده
هدف اصلی این تحقیق بررسی ارتباط بین نقدشوندگی سهام و مدیریت سود واقعی شركت هاي پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. جامعه آماری تحقیق حاضر شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1382 تا 1391 بوده که حجم نمونه با توجه به روش غربالگري و پس از حذف مشاهدات پرت برابر با 96 شرکت می باشد. در این تحقیق نقدشوندگی سهام به عنوان متغیر مستقل در نظر گرفته شده تا تاثیر آن بر مدیریت سود واقعی و اجزای آن (مدیریت سود واقعی از طریق دستکاری فروش ، مدیریت سود واقعی از طریق مخارج اختیاری و مدیریت سود واقعی از طریق سطح غیر عادی تولید) مورد بررسی قرار گیرد.
در این تحقیق که از داده‌های پانل(تابلویی) با اثرات ثابت و تصادفی استفاده شده ، نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده های شرکت ها با استفاده از رگرسیون چند متغیره در سطح اطمینان 95% نشان می دهد بین نقدشوندگی سهام با مدیریت سود واقعی، مدیریت سود واقعی از طریق دستکاری فروش و مدیریت سود واقعی از طریق مخارج اختیاری ارتباط منفی(معکوس) معناداری وجود دارد.همچنین این نتایج حاکی از عدم وجود ارتباط معنادار بین نقدشوندگی سهام و مدیریت سود واقعی از طریق سطح غیر عادی تولید می باشد.
واژگان کلیدی: نقدشوندگی سهام ، مدیریت سود واقعی ، دستکاری فروش، مخارج اختیاری ، سطح غیر عادی تولید
فصل اول:
کلیات طرح تحقیق
1-1 مقدمه
مديريت سود، برآيند درجهاي از قابليت انعطاف و اعمال نظري است که مديران در گزارشگري مالي خود دارند. مديران ممکن است از اين قدرت خود براي مديريت فرصتطلبانهي سود يا انتقال اطلاعات محرمانه دربارهي عملکرد آتي شرکت استفاده نمايند. بيشتر محققين دريافتهاند که مديريت سود با انگيزهي گمراه کردن استفادهکنندگان از صورتهاي مالي و يا انحراف از نتايج قراردادي که بستگي به سوددهي حسابداري دارد انجام ميشود (آقايي و چالاکي، 1388).
به منظور دستيابي به سطح مورد نظر سود، مديران ميتوانند تا پايان سال صبر کنند و از اقلام تعهدي اختياري براي مديريت سود گزارش شده استفاده نمايند، اما اين راهکار ممکن است اين ريسک را در پي داشته باشد که مقتار سودي که براي دستکاري مدنظر است، از اقلام تعهدي اختياري موجود بيشتر باشد؛ زيرا اختيار در مورد اقلام تعهدي از طريق اصول عمومي پذيرفته شدهي حسابداري محدود شده است (بارتون و سيمکو ، 2002). فرض بر اين است که رويدادهاي اقتصادي اساسي يک شرکت، توانايي مديران را براي گزارش سود معوق (تعهد شده) دچار محدوديت ميسازد. در نتيجه، اين امکان وجود دارد که مديران نتوانند از طريق اقلام تعهدي اختياري در پايان سال به سود مورد نظر خويش دست پيدا کنند. مديران ميتوانند از طريق دستکاري فعاليتهاي عملياتي واقعي در طول سال اين ريسک را کاهش دهند (اعتمادي و همکاران، 1389). دستکاري فعاليتهاي واقعي کمتر در معرض محدوديت است، مزيت ديگر، جايگزين نمودن فعاليتهاي واقعي براي دستکاري سود، اين است که حسابرسان و قانونگذاران کمتر به چنين رفتارهايي توجه ميکنند. با اين وجود دستکاري فعاليتهاي واقعي چندان بدون هزينه هم نيست، چرا که اين احتمال وجود دارد که جريانهاي نقدي در دورههاي آتي به طور غيرمستيقم (منفي) تحت تأثير اعمالي قرار گيرد که در حال حاضر براي افزايش سود انجام ميشود (ناظمي اردکاني، 1388).
در پژوهش حاضر، ارتباط بین نقدشوندگی سهام و مدیریت سود واقعی بررسى مى شود. از اين رو، در ادامه این فصل طرح کلی تحقیق شامل فرضيه ها، اهداف تحقیق، متغیرها و تعریف عملیاتی آنها و روش هاى آمارى مورد استفاده به منظور آزمون فرضيه ها تشريح مى شوند.
1-2 تشریح موضوع و بیان مساله
در مدیریت سود واقعی سود واقعی مديران براي دستيبابي به اهداف مربوط به مديريت سود خود، در فعالیت¬ها و تصميمات عملياتي واحد تجاري تغييراتي ايجاد کند. تحقيقات گذشته (گاني، 2005) اين تصميمات عملياتي را در 4 گروه طبقهبندي ميکنند:
1- کاهش هزينههاي اختياري تحقيق و توسعه
2- کاهش هزينههاي اختياري تبليغات و فروش
3- زيان نقدي فروش داراييهاي ثابت براي گزارش شود
4- اضافه توليد براي کاهش بهاي تمام شده کالاي فروش رفته و افزايش فروشهاي اعتباري، انجام ندادن
برخي فعاليتهاي تحقيق و توسعه که منجر به پروژههاي با خالص ارزش فعلي مثبت در آينده ميشود. انجام ندادن تبليغات در جهت افزايش فروش شرکت. فروش داراييهاي ثابت عملياتي که به افزايش بهرهوري و کارايي عمليات واحد تجاري کمک مينمايد. بلوکه نمودن سرمايهي شرکت در قالب موجوديها، افزايش فروشهاي اعتباري که منجر به کاهش جريانهاي نقدي ورودي به شرکت ميشود. همه و همه نشان از آن دارد که چهار عمل فوق منجر به کاهش جريانهاي نقدي عملياتي آتي شرکت و در نتيجه افت عملکرد مالياتي آتي شرکت خواهد شد، از اين رو انتظار ميرود، بين مديريت واقعي سود (که در قالب چهار فعاليت فوق تعميم مييابد) و عملکرد عملياتي آتي شرکت رابطهي منفي وجود داشته باشد.
بسياري از شواهد موجود پيرامون دستکاري فعاليتهاي واقعي بر کاهش فرصتطلبانهي هزينههاي اختياري از جمله هزينههاي تحقيق و توسعه تمرکز ميکنند (براي مثال تحقيقات بوش (1988)؛ بابر و همکاران (1991). اگرچه کاهش از هزينههاي اختياري ميتواند سود را در جهت برآورده ساختن برخي اهداف خاص ارتقا بخشد، اما ريسک کاهش جريانهاي نقدي عملياتي (CFO) آتي را موجب ميشود؛ زيرا اين عمل به طور کلي جريانهاي خروجي وجه نقد را کاهش ميدهد و در عوض تأثيري مثبت بر روي جريان نقدي عملياتي جاري دارد. در سالهاي بعدي، اين تأثير مستقيم ممکن است معکوس شود. بايد توجه داشت دستکاري فعاليتهاي واقعي، وسيلهي تغيير آرايش حسابها نيست. مديران در اين روش، زمان انجام عمليات، نحوهي تخصيص منابع و يا زمان اجراي پروژههاي سرمايهگذاري را تغيير ميدهند. فعاليتهاي مديريت سود مبتني بر اقلام تعهدي هيچ پيامد مستقيم جريان نقدي را به همراه ندارد (کوهن و زارويين ، 2008).
از سوی دیگر بازار سرمايه در يك كشور از منابع عمده تأمين مالي شركت¬ها و دولت¬ها است و در كشورهايي نظير ايران كه در پي جذب شركت-هاي خارجي جهت سرمايه¬گذاري مستقيم و نيز رونق بورس خود هستند، تقويت آن و شناخت عوامل مرتبط با معامله اوراق بهادار مي¬تواند انگيزه شركت- هاي داخلي و خارجي را براي ورود به عرصه فعاليت و توسعه سرمايه¬گذاري افزايش دهد، به نحوي كه تحقق مناسب اهداف عمده توسعه¬هاي مالي و اقتصادي دولت را نيز مهيا كند. ايجاد زمينه¬هاي لازم جهت پاسخگويي بيشتر به نيازهاي سرمايه¬گذارن و تبديل شدن بورس اوراق بهادار تهران به بورسي مطرح، نيازمند بررسي¬هاي علمي فراواني است. در این میان یکی از متغیرهایی که به این امر می تواند کمک کند میزان جذابیت شرکت¬های موجود در بورس اوراق بهادار و همچنین درجه نقدشوندگی سهام آن¬ها در بورس اوراق بهادار است که باعث می شود سرمایه-گذارن در هر زمانی که اراده کنند بتوانند دارایی¬های خود را با کمترین هزینه به وجه نقد تبدیل کنند. بر طبق مدل¬های ارائه شده برای پیش بینی بازده، عوامل زیادی وجود دارد که می توانند بازده سرمایه¬گذاری¬های مختلف را برآورد کند. در این میان نقدشوندگی سهام یکی دیگر از عواملی است که بررسی تاثیر آن بر بازده سهام در بازارهای مختلف از ادبیات و پیشینه قویی برخوردار است و محققان این متغیر را به عنوان یکی از عواملی که می¬تواند در تعیین بازده نقش مهمی داشته باشد، می¬شناسند. دارایی¬ها و سبد سهام دارای سه ویژگی است که با اداره کردن سبد سهام مرتبط است. این ویژگی¬ها شامل بازده، ریسک، و نقدشوندگی است. بازده به آسانی تعریف و معرفی می¬شود. اگر چه اندازه¬گیری ریسک مشکل است، اما با این حال یک مفهوم عملیاتی است. ریسک معمولا به وسیله واریانس و انحراف معیار بازده¬ها اندازه¬گیری می¬شود. در مورد مدل قیمت¬گذاری دارایی¬ها سرمایه¬ای، ریسک سیستماتیک برای یک سهم به وسیله بتا اندازه¬گیری می¬شود (اسچوارتز و فرانشینی ، 2004، ص60).