فایل بررسی رفتار شهروندی سازمانی در ارتقا هوش سازمانی

توضیحات

فایل بررسی رفتار شهروندی سازمانی در ارتقا هوش سازمانی
این پایان نامه در قالب فرمت word قابل ویرایش ، آماده پرینت و ارائه به عنوان پروژه پایانی میباشد.
فهرست مطالب
عنوان شماره صفحه
فصل اول: کلیات پژوهش 2
مقدمه: 3
1-1-بیان مسئله 4
1-2-اهمیت و ضرورت انجام پژوهش 6
1-3-فرضیه های پژوهش 7
1-4-مدل مفهومی پژوهش 8
1-5-اهداف پژوهش 9
1-6- روش پژوهش : 9
1-7-جامعه و نمونه آماری 10
1-8-شیوه گردآوری داده‌ها: 10
1-9-ابزار گردآوری داده‌ها 10
1-10-متغیرهای پژوهش 10
فصل دوم: ادبیات نظری و پیشینه پژوهش 12
مقدمه 13
2-1-هوش سازمانی 14
2-1-1-تاریخچه 14
2-1-2-تعریف هوش سازمانی 16
2-1-3-اهمیت هوش سازمانی 19
2-1-4-ابعاد هوش سازمانی 20
2-1-5-هوش سازمانی از دیدگاه های مختلف 24
2-2-رفتار شهروندي سازمانی 27
2-2-1-تعریف رفتار شهروندی سازمانی 28
2-2-2-ابعاد رفتار شهروندی 29
2-2-3-مطالعات رفتارهای شهروندی سازمانی 35
2-2-4-عوامل تأثیر گذار بر رفتار شهروندی 36
2-2-5-تبعات و پیامدهای رفتار شهروندی سازمانی 39
2-2-6-انواع رفتار شهروندي در سازمان 40
2-3-پیشینه پژوهش 42
2-3-1-مروری بر شرکت ملی نفت ایران 42
2-3-1-1-صنعت نفت جمهوري اسلامي ايران در يك نگاه 42
2-3-1-2-نفت در مسير توسعه 44
2-3-1-3-اهداف كلان صنعت نفت و گاز ايران در برنامه پنجم توسعه 44
2-3-1-4-چشم انداز و ماموريت شركت ملي نفت 45
2-3-1-5-خط ‌مشي‌هاي اساسـي در مديريت منابع انساني 46
2-3-1-6-خط‌ مشي‌هاي اساسـي در ساختار سازماني 46
2-3-2- پژوهشهای خارجی 47
2-3-3- پژوهشهای داخلی 50
2-4-جمع بندی پیشینه و ارائه مدل مفهومی پژوهش 57
فصل سوم: روش شناسی پژوهش 60
مقدمه 61
3-1-روش تحقيق 61
3-2-مدل اجرایی تحقیق 62
3-3-جامعه آماری 63
3-4-حجم نمونه و روش نمونه گيري 64
3-5-ابزار گرد آوري اطلاعات 65
3-6-روایی و پایایی 68
3-7-روش تجزیه و تحلیل داده ها 69
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده های پژوهش 70
4-1-مقدمه: 71
4-2-مشخصات کلی پاسخگویان 72
4-3-تحلیل روایی سازه 76
4-4-بررسی پایایی پرسشنامه 90
4-5- توصیف شاخص های اصلی پژوهش 91
4-6-بررسی فرضیه های پژوهش 97
نتیجه گیری و پیشنهادات 103
خلاصه پژوهش 104
یافته های پژوهش و نتیجه گیری 105
پیشنهادات 109
پیشنهادات حاصل پژوهش 109
پیشنهادات برای محققین بعدی 110
محدودیتهای پژوهش 111
ضمایم 112
پرسشنامه 113
خروجی های SPSS 117
منابع و مآخذ: 132
فهرست جداول
عنوان شماره صفحه
جدول 2-1 : مقایسه هوش انسانی و هوش سازمانی 18
جدول 3-1: شاخصها و شماره گويه های متغیر رفتار شهروندی سازمانی 66
جدول 3-2: شاخصها و شماره گويه های متغیر هوش سازمانی 67
جدول 4-1: توصيف جنسیت نمونه مورد بررسی 72
جدول 4-2: توصيف سن نمونه مورد بررسی 73
جدول 4-3: توصيف میزان تحصیلات نمونه مورد بررسی 74
جدول 4-4: توصيف سابقه کاری نمونه مورد بررسی 75
جدول 4-5: بار عاملی گویه های وظیفه شناسی 77
جدول 4-6: بار عاملی گویه های نوع دوستی 79
جدول 4-7: بار عاملی گویه های فضیلت شهروندی 81
جدول 4-8: بار عاملی گویه های جوانمردی 83
جدول 4-9: بار عاملی گویه های احترام و تکریم 85
جدول 4-10: بار عاملی گویه های هوش سازمانی 87
جدول 4-11: پایایی متغیر رفتار شهروندی و ابعاد آن 90
جدول 4-12: توصيف شاخص هوش سازمانی 91
جدول 4-13: توصيف شاخص وظیفه شناسی 92
جدول 4-14 : توصيف شاخص نوع دوستی 93
جدول 4-15: توصيف شاخص فضیلت شهروندی 94
جدول 4-16: توصيف شاخص جوانمردی 95
جدول 4-17: توصيف شاخص احترام و تکریم 96
جدول 4-18: نتایج آزمون پیرسون برای فرضیه اصلی 97
جدول 4-19: نتایج آزمون پیرسون برای فرضیه اول 98
جدول 4-20: نتایج آزمون پیرسون برای فرضیه دوم 99
جدول 4-21: نتایج آزمون پیرسون برای فرضیه سوم 100
جدول 4-22: نتایج آزمون پیرسون برای فرضیه چهارم 101
جدول 4-23: نتایج آزمون پیرسون برای فرضیه پنجم 102
جدول 4-24: خلاصه نتایج آزمون فرضیه ها 107
فهرست نمودارها
عنوان شماره صفحه
نمودار 4-1: جنسیت نمونه مورد بررسی 72
نمودار 4-2: گروهبندی سن نمونه مورد بررسی 73
نمودار 4-3: گروهبندی میزان تحصیلات نمونه مورد بررسی 74
نمودار 4-4: گروهبندی سابقه کاری نمونه مورد بررسی 75
نمودار 4-5: مقادیر ویژه عاملها برای بعد وظیفه شناسی 78
نمودار 4-6: مقادیر ویژه عاملها برای بعد نوع دوستی 80
نمودار 4-7: مقادیر ویژه عاملها برای بعد فضیلت شهروندی 82
نمودار 4-8: مقادیر ویژه عاملها برای بعد جوانمردی 84
نمودار 4-9: مقادیر ویژه عاملها برای بعد احترام و تکریم 86
نمودار 4-10: مقادیر ویژه عاملها برای متغیر هوش سازمانی 89
فهرست اشکال
عنوان شماره صفحه
شکل 1-1. مدل مفهومی پژوهش 9
شکل 2-1 : صفات مختلف هوش سازمانی 24
شکل 2-2 : چهارچوب هوش سازمانی شوانینگر 2003 ( فقیهی، 1389) 25
شکل 2-3 : مدل مفهومی پژوهش 59
شکل 3-1: فرآیند اجرایی پژوهش 63
چکیده:
در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﺑﻪﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎدة ﻣﺆﺛﺮ از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد. در نگرش های معاصر به سازمانها، اﻧﺴﺎن ﻧﻘﺶ ﻣﺤﻮري در ﺗﺤﻮل ﺳﺎزﻣﺎن دارد و ﺗﺤﻮﻻت ﻋﻈﻴﻢ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ از ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪيﻫﺎي ﻧﺎﻣﺤﺪود ﻓﻜﺮي اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻣﻲﮔﻴﺮد. از آﻧﺠﺎ ﻛـﻪ ﻛﺎرﻛﻨـﺎن ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ داراﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲروﻧﺪ، ﺑﺮرﺳﻲ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﭘﻴﭽﻴﺪه رﻓﺘﺎري آﻧـﺎن ﺳـﻮدﻣﻨﺪ اﺳـﺖ. در این تحقیق به بررسی رابطه بین رفتار شهروندی سازمانی و هوش سازمانی پرداخته شده است .
به منظور سنجش متغیرهای تحقیق، داده¬های مورد نیاز از طریق 2 پرسشنامه هوش سازمانی و پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی که هر کدام به صورت طیف لیکرت می باشد و بین 132 نفر از کارمندان و مدیران شرکت نفت قم با درنظرگرفتن روش نمونه¬گیری تصادفی ساده توزیع شده است، جمع¬آوری شده¬اند. لذا تحقیق حاضر پژوهشی توصیفی از نوع همبستگی است. نتایج تحلیل آماری و بررسی یافته های تحقیق نشان داد که از بین 6 فرضیه مطرح شده، 4 فرضیه قابل تایید است و دو فرضیه رد می شود. بدین ترتیب که رفتار شهروندی سازمانی رابطه مثبت و معنی داری با هوش سازمانی دارد . همچنین سه بعد رفتار شهروندی سازمانی شامل نوع دوستی ، فضیلت شهروندی و احترام و تکریم نیز رابطه معنی داری با هوش سازمانی نشان دادند. در مقابل رابطه معنی داری بین دو بعد وظیفه شناسی و جوانمردی با هوش سازمانی مشاهده نشده است.
واژگان کلیدی: رفتار شهروندی سازمانی ، هوش سازمانی، کارمندان وزارت نفت .
فصل اول:
کلیات پژوهش
مقدمه:
کارکنان خط مقدم خون جاری در رگ های تمامی سازمان های خدماتی هستند. خدمات بر خلاف محصولات به طور همزمان تولید و مصرف می شود. همین عامل سبب شده است که کارکنان سازمان های خدماتی نقش حیاتی در ارائه خدمات با کیفیت بالا داشته باشند. با وجود این که حجم قابل توجهی از تحقیقات به کیفیت خدمات درک شده از سوی مشتریان اختصاص دارد، در حین ارائه خدمات، توجه بسیار کمی به رفتارهای کارکنان سازمانهای خدماتی شده است. (آیاگی و همکاران، 2008 به نقل از دعائی و همکاران، 1388)
مطالعات نشان داده است که وجود رفتارهای مشارکتی مانند رفتار شهروندی سازمانی، به واسطه روان تر ساختن ارتباطات سازمانی، بهبود روش برنامه ریزی سازمانی، ارتقاء سطح همکاری بین افراد و ایجاد جو حمایتی در سازمان، به طور مستقیم بر پیامدهای سازمانی مانند کیفیت خدمات، رضایت شغلی ، تعهد سازمانی ، عملکرد مالی و غیره اثرگذار است. (پادساکف و همکاران، 2006)
ارتباط رفتار شهروندی سازمانی با مفهوم هوش سازمانی یکی از دغدغه های متفکران مدیریت بشمار می رود. ﻫﻮش ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﺟﺪﻳﺪ در ﻋﺮﺻﻪ ادﺑﻴﺎت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻗـﺮن 21 ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ. ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻫﻮش ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ 5 ﺟﺰء ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷـﻮد: ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ، حافظه ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ، ﻳﺎدﮔﻴﺮي ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ، ارﺗﺒﺎط ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و ﺗﻌﻘﻞ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ . اﻳـﻦ 5 ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻓﺮﻋﻲ، اﺑﺰار ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪي ﺑـﺮاي ﺗﺤﻠﻴـﻞ و ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖ ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎي اﺗﺨـﺎذ ﺗـﺼﻤﻴﻢ در ﺳﺎزﻣﺎن اﺳﺖ.
در این پژوهش تلاش خواهد شد که ابعاد مختلف دو مفهوم رفتار شهروندی سازمانی و هوش سازمانی تشریح شده و ارتباط آن دو در قالب مدلی مفهومی که برگرفته از مطالعات نظری و تجربی می باشد، مورد بررسی قرار گیرد.
1-1-بیان مسئله
در محيط رقابتي کسب و کار امروز، عمده نگراني و تکاپوي سازمان ها در جهت بقا و توسعه و پيشرفت فراگير آنها شکل مي گيرد. در راستاي اين هدف خطير، مديران در پي شناسايي و بهره گيري بهينه از منابع و سرمايه هايي هستند که تحصيل آنها هزينه ها و زحمات فراواني دارد. پس پيروز اين ميدان مديراني هستند که سرمايه هاي مذکور را به اثربخش ترين، کاراترين و بهره ورترين طُرق ممکن به کار گيرند. عمده منابع هرسازماني متوجه منابع انساني، مالي و فني آن است که مسلماً سرمايه انساني تعيين کنندة سمت و سوي ديگر سرمايه هاست، زيرا نيروي انساني است که با توانايي هاي خود و با برنامه ريزي، ديگر منابع را به خدمت گرفته است.
باتمان و ارگان (1983) برای اولین بار از اصطلاح رفتار شهروندی سازمانی استفاده کردند و آن را به عنوان اقدامات بخشی از کارکنان برای بهبود بهره وری و همبستگی و انسجام در محیط کاری می‌دانند که ورای الزامات سازمانی است (هدسن ، 2006).
شهروند خوب سازماني يك تفكر و ايده است و آن مشتمل بر رفتارهاي متنوع كاركنان نظير، پذيرش و به عهده گرفتن وظايف و مسئوليت هاي اضافي، پيروي از مقررات و رويه هاي سازمان، حفظ و توسعه نگرش مثبت، شكيبايي و تحمل نارضايتي و مشكلات در سركار مي‌باشد. بر پايه و اساس تئوري ها و نظريه هاي سازماني مسلماً رفتار شهروندي سازماني به رقابت و عملكرد سازمان كمك مي كند، به علاوه رغبت و تمايل به رفتار شهروندي به علت رقابت هاي روز افزون جهاني، اهميت نوآوري ، انعطاف پذيري، بهره وري و پاسخگويي به شرايط بيروني پيوسته در حال افزايش است (یعقوبی و همکاران، 1389).
نتايج تحقيقات اخير نشان مي‌دهد كارمنداني كه فراتر از شغل و وظيفه خود عمل كرده و رفتار شهروندي سازماني از خود بروز مي‌دهند به گروه كاري و سازماني تعلق دارند كه هم بهره وري بالايي دارند و هم كاري با كيفيت عالي انجام مي‌دهند تا كارگراني كه از رفتار شهروندي سازماني در سطوح پايين برخوردارند (پودساکوف و مکنزی ، 1977).
همان گونه که دردنیاي انسانی و درحیات پرتلاطم بشري، انسان هایی موفق خواهند بودکه داراي هوش سرشاري باشند تا با بهره گیري از آن بتوانند بر مسائل و مشکلات زندگی فائق آیند. قطعاً در دنیاي سازمانی نیز، وضعیت به همین گونه است، به خصوص امروزه باتوجه به پیشرفت علوم و فنون و پیدایش نیازها و چالش هاي جدید، سازمانها نیز پیچیده تر و اداره آنها نیز مشکلتر می شود. این مفهوم زمانی اهمیت بیشتري خواهد یافت که بپذیریم در سازمان هاي امروزي علاوه بر منبع عظیم و هوشمند انسانی، ماشین آلات هوشمندي نیز در فرایند عملکرد سازمان ها نقش مؤثري ایفا می کنند. یکی از عواملی که در سازمان هاي پیچیده امروزي می تواند دو هوش فعال انسانی و ماشینی را با یکدیگر ترکیب کند، هوش سازمانی است (سیادت و همکاران، 1389).